|
ABS,
kullanıldığı taşıtın kararlılığını,
manevra ve durma yeteneğini
artırabilen bir fren sistemidir.
Dört-tekerlek ABS, tekerlek
kilitlenmesini önleyerek, sürücülere
acil frenleme durumlarında kararlılık
ve yön kontrolü sağlamaktadır. İlk kez
1936 yılında Almanya'da geliştirilen
ve patenti alınan ABS, Almanca "antiblockiersystem."
teriminden kısaltılmıştır ve
İngilizcesi de benzer anlamdaki Anti-lock
Brake System dir. ABS, her tekerleğin
yakınında dönme hızını algılayarak
tekerleklerin çekiş kaybettiği ve
kilitlenmek üzere olduğunu algılayan
sensörlere sahiptir. Elektronik
kontrol ünitesi (ECU- Electronic
Kontrol Unit) bu sinyalleri
değerlendirerek, fren basıncını
değiştirmek yoluyla tekerlek
kilitlenmesini önleyen hidrolik
kontrol ünitesine (HCU- Hydraulic
Kontrol Unit) komutlar gönderir.
ABS
nasıl çalışır?
Sürücü dört-tekerlek ABS 'li bir
taşıtın fren pedalına sertçe
bastığında, sistem otomatik olarak
fren basıncını dört tekerlekte
düzenleyerek, tekerlek kilitlenmesini
önlemek üzere her tekerleğin fren
basıncını bağımsız olarak ayarlar. ABS,
frenleri saniyede 18 defa kadar
pompalayarak, sürücülere belirli
ölçüde yönlendirme yeteneği
kazandırmaktadır.
Dört
tekerlek ve iki arka tekerlek
ABS'lerin farkı
Dört-tekerlek ABS, acil durma
koşullarında taşıt kararlılık ve
geliştirilmiş manevra yeteneğini
sürdürmek için tasarlanmıştır.
Dört-tekerlek ABS donatılmış bir
taşıtta frenleme sistemi, dört
tekerleğin her birinde tekerlek
kilitlenmesini önleyerek, sürücüye
geliştirilmiş yönlendirme kontrolü
sağlamak için frenleme basıncını
düzenler.
Arka-tekerlek ABS ise, daha çok
kamyonet, minibüs ve spor taşıtlarda
görülmekte ve sadece arka
tekerleklerin tekerlek kilitlenmesini
önlemek için kullanılmaktadır. Bu
sistem sürücüye doğrultu kararlılığını
sürdürmek ve taşıtın arkasının yanlara
kaymasını önlemekte yardımcı
olmaktadır. Arka-tekerlek ABS
sistemlerinde ön tekerleklerin hâlâ
tıpkı geleneksel frenlerdeki gibi
kilitlenme eğilimi vardır. Eğer
kilitlenme olursa, sürücü fren pedal
basıncını ön tekerleklerin tekrar
dönmeye başlamasına yetecek kadar
azaltmalıdır. Böylece sürücü taşıtı
yönlendirebilir.
ABS'nin
çalıştığı nasıl anlaşılır?
ABS'lerin çoğunda sistemin etkin hale
gelmesi sürücü tarafından
anlaşılabilmektedir. Sürücü mekanik
bir ses duyar ve bazı basınç
dalgalanmalarını veya fren pedalının
sertliğinin daha da arttığını
hisseder. Gürültü işitildiğinde veya
basınç dalgalanmaları hissedildiğinde,
ayağın fren pedalında tutulması
önemlidir. Sert basınç uygulamasına
devam edilmelidir.
ABS ile
yapılması ve yapılmaması gerekenler
Uygun kullanılması halinde
dört-tekerlek ABS güvenli ve etkin bir
frenleme sistemidir. Maksimum güvenlik
ve sistemin tüm avantajlarından
yararlanmaları için, sürücülerin ABS
sistemlerinin nasıl çalıştığını doğru
olarak bilmeleri ve uygulamaları
gerekmektedir. Bu kurallar aşağıda
sıralanmıştır:
Ayağınızı frenin üzerinde tutun
Yönlendirme yaparken dört-tekerlek
ABS'nin uygun çalışmasını sürdürmek
için fren üzerinde sert ve sürekli
basıncı koruyun. Fren pedalı
salınımlar yaparken bile freni
pompalamaktan kaçının. Ancak,
arka-tekerlek ABS ile donatılmış
taşıtlarda, ön tekerleklerin
geleneksel frenler gibi kilitlenme
eğilimi vardır. Eğer kilitlenme
olursa, sürücü taşıtı yönlendirebilmek
için, fren pedal basıncını ön
tekerleklerin tekrar dönmeye
başlamasına yetecek kadar
azaltmalıdır.
Durmak
için yeterli mesafe bırakın
İyi koşullarda öndeki taşıtlar üç
saniye, kötü koşullarda daha fazla
süre geriden takip edilmelidir.
ABS ile
sürüş pratiği yapın
ABS çalışırken meydana gelen basınç
dalgalanmalarının nasıl hissedildiğini
öğrenin. Acil frenleme yapmak için boş
alanlar ve park yerleri uygun
olabilir.
Aracın
kullanım kataloğuna bakın
ABS ile ilgili ilave sürüş bilgileri
için aracın kataloğuna bakmayı ihmal
etmeyin.
ABS'li
taşıtı çılgınca kullanmayın
ABS'li taşıt size virajları hızlı
dönme, şeritleri ani değiştirme veya
ani manevralar yapma hakkı vermez. Bu
tür davranışlar ne uygun ne de
güvenlidir.
Frenleri
pompalamayın
Dört tekerlek ABS'li taşıtlarda freni
pompalamak, sistemi açıp
kapatmaktadır. ABS frenleri sizin
yerinize otomatik ve çok daha hızlı
oranda pompalamakta ve iyi yön
kontrolü sağlamaktadır.
Direksiyonu unutmayın
Dört tekerlek ABS, acil frenleme
durumunda sürücünün yön kontrolü
yapmasını sağlar. Yönlendirme
sırasında taşıt tam olarak duruncaya
kadar, ayağınızı fren pedalına sertçe
basılı olarak tutun. Ayağınızı fren
pedalından ayırmayın zira bu ABS'yi
ayırır. ABS ile frenleme sırasında
yönlendirme yeteneğiniz olsa bile,
taşıtınız kaygan yolda kuru yoldaki
kadar keskin dönemeyebilir.
Arka-tekerlek ABS'li taşıt kullanan
sürücüler dikkatli ve sertçe fren
yapmalı ve tekerleklerin kilitlenmeye
başladığını hissettiklerinde, basıncı
bir miktar azaltmalıdırlar.
Mekanik
gürültüler ve/veya küçük pedal
titreşimlerinden paniklemeyin
ABS-donatılmış taşıtla fren yaparken
meydana gelen mekanik gürültüler
ve/veya küçük pedal titreşimlerinden
paniklemeyin. Bu koşullar normaldir ve
sürücünün ABS'nin çalıştığını
anlamasını sağlar.
ABS
genellikle geleneksel frenlerden daha
çabuk durdurur ancak, fizik
kanunlarını değiştiremez
ABS genellikle ıslak yüzeylerde ve
buzlu veya sertleşmiş kar kaplı
yollarda iyi frenleme
sağlayabilmektedir. Her ne kadar
genellikle geleneksel sistemlerdeki
sert frenlemede karşılaşılan tehlikeli
tekerlek kilitlenmesi kadar olmasa da,
kumlu çakıllı yollarda veya yeni
yağmış kardaki frenlemede durma
süreleri daha uzun olabilir. |